Τα βουνά μας

Ο Δυτικός Ίταμος δεν είναι απλώς μια πλευρά του βουνού μας. Είναι ένα κομμάτι της ιστορίας της Πορτής, ένας τόπος όπου για αιώνες άφησαν τα ίχνη τους άνθρωποι, γεγονότα και καθημερινές δραστηριότητες.
Εδώ βρίσκονται τα παλιά κάστρα και οι οχυρές θέσεις, αλλά και τόποι δεμένοι με τη ζωή των Πορτιωτών. Κτηνοτροφία, ξυλεία, συλλογή καρπών, βοτάνων και φυτών, μικρές καλλιέργειες και κάθε είδους δραστηριότητες που συνέδεαν το χωριό με το βουνό. Κάθε πλαγιά, κάθε λάκκα, κάθε βράχος είχε τη χρήση του και γι’ αυτό είχε και το όνομά του.
Τα τοπωνύμια που διασώθηκαν από γενιά σε γενιά είναι ίσως ο πιο ζωντανός χάρτης αυτής της σχέσης. Αλωνάκι, Κουπάνες, Τσιλίγκας, Παλιολήμερο, Κουρευτήρες, Σκλάβος, Ποντίκι, Γυφτομνήμα, Βαθιά Λάκκα, Σπηλιά Μουσιάλινας, Κουκουρέλος, Ζαραλί, Κοντοέλατα κτλ.. Ονόματα που για τους παλιότερους δεν ήταν απλές λέξεις, αλλά συγκεκριμένοι τόποι, ιστορίες και αναμνήσεις.
Προσπάθησα λοιπόν να συγκεντρώσω και να αποτυπώσω στον χάρτη τα τοπωνύμια του Δυτικού Ιτάμου, μαζί με τις ιστορικές θέσεις και το νέο μονοπάτι Α31.
Δεν είναι ένας οριστικός χάρτης. Είναι περισσότερο μια προσπάθεια καταγραφής της μνήμης του τόπου μας, πριν ο χρόνος πάρει μαζί του ονόματα που επί αιώνες γνώριζαν οι άνθρωποι της Πορτής και έχω περπατήσει τόσα χρόνια.
Όμως ακόμη χρειάζομαι την βοήθεια των παλιότερων. Αν κάποιος γνωρίζει ένα τοπωνύμιο που λείπει, μια διαφορετική ονομασία ή μια ιστορία που συνδέεται με κάποιο από αυτά τα σημεία, αξίζει να την καταγράψουμε.
Ο Ίταμος δεν είναι μόνο βουνό.
Είναι ιστορία, μνήμη και κομμάτι της ταυτότητας της Πορτής.

Παναγιώτης Ράγκος